07/01/2021 16:11

THẾ GIỚI ẢO VÀ SỰ XA LÁNH XÃ HỘI

 
Hegel từng nói rằng: Sự phong phú trong tính cách mỗi người là biểu hiện của sự phong phú trong mối liên hệ giữa người với người. Sở dĩ như vậy là bởi loài chúng ta là một động vật xã hội. Chúng ta cần giao tiếp xã hội để làm việc với nhau, để chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, để học hỏi kiến thức cũng như sự yêu thương... Hay nói một cách ngắn gọn, cũng như cần thở để biết mình còn sống, con người cần giao tiếp xã hội để biết mình còn là con người.
 
Nhưng dẫu là một nhu cầu thiết thân, trong nhịp sống tư bản gấp gáp, với 12 tiếng làm việc mỗi ngày, 6 ngày một tuần, những hợp đồng không giờ và trả công theo sản phẩm, thì thời gian cho giao tiếp xã hội bỗng trở nên một thứ xa xỉ. Những mối quan hệ dần trở nên hời hợt, bị quyết định bởi sự thực dụng và cơ hội.
 
Chính trong bối cảnh đó thì mạng xã hội đã trở nên một thay thế khả dĩ. Nhưng không chỉ vậy, nó còn là một cách để con người trốn chạy khỏi thực tại. Làm sao mà điều này thành có thể?
 
Chúng ta thường bắt đầu gia nhập mạng xã hội với một số quan hệ trong thực tế, mở rộng không ngừng cả trăm rồi ngàn mối, có những người chúng ta chẳng hề một lần chạm mặt, có những người chúng ta chỉ biết qua một hình nền, một dòng trạng thái; và ở chiều ngược lại cũng có thể là một điều tương tự… Cứ như vậy một xã hội ảo được hình thành nơi mỗi cá nhân đều thấy mình là trung tâm. Hẳn nhiên nó không thể là sự phóng chiếu cái gì khác ngoài chính cái xã hội thực tế nơi chúng ta đang sống, nhưng là một sự phóng chiếu bị biến dạng.
Ngoài đời thực chúng ta có thể chỉ là một kẻ vô danh, có thể chịu sự khinh rẻ, thậm chí bị chà đạp bởi vô số kẻ, nhưng trong thế giới ảo chính bởi mỗi người tự thấy mình là trung tâm, chúng ta có thể cảm thấy mình thật đặc biệt, có thể nấp sau một cái nickname để mặc sức bình phẩm, chê bôi, hay thậm chí thóa mạ và chà đạp kẻ khác. Sự sắc nét ở mặt này của tấm gương thường thường tìm thấy một sự sắc nét chẳng kém ở mặt bên kia. Và bất chấp sự tương phản, cả hai theo một cách tiêu cực củng cố sự xa lánh của cá nhân đối với xã hội.
Mạng xã hội cũng giống như một thứ thuốc phiện, nó xoa dịu nỗi đau của mỗi cá nhân đang ngày càng bị cô lập, nguyên tử hóa trong guồng quay tư bản. Nhưng càng muốn trốn chạy khỏi thực tại khốc liệt chúng ta càng lún sâu vào thế giới ảo. Để rồi sau một ngày làm việc dài mệt nhọc, cả thế giới của chúng ta chỉ còn gói gọn lại trước màn hình điện thoại.
 
Nói như vậy để thấy rằng xét tới cùng vấn đề nằm ở thực tại mà chúng ta sống, và đó mới là nơi một sự thay đổi thực sự cần phải bắt đầu. Nếu chúng ta trút bỏ được những ngày dài làm việc mệt nhọc, những gánh nặng của mưu sinh, hẳn chúng ta sẽ có thêm nhiều thời gian bên gia đình và bạn bè, hẳn ta có thể loại bỏ những toan tính, cơ hội khỏi sự cân nhắc trong một mối quan hệ để nó chỉ còn sự trong sáng và chân thật. Liệu lúc đó chúng ta còn cần mạng xã hội, hẳn nhiên là có, nhưng chắc chắn điều đó sẽ rất khác.
Nguồn
Chia sẻ

Bài học về khủng hoảng coronavirus ở Ý đối với người lao động trên thế giới

Cuộc khủng hoảng coronavirus ở Ý đã làm nổi bật bản chất thực sự của hệ thống tư bản thứ giờ đây đang ngày một rõ ràng đối với hàng triệu người lao động. Lợi nhuận đang được đặt lên trước sự sống, nhưng giai cấp công nhân đang phản ứng lại với hành động đình công chiến đấu. Những bài học nào có thể được...

Xem bài viết

ABC VỀ CHỦ NGHĨA CỘNG SẢN - Chương I

N.Bukharin và E.Preobrazhensky, 1922   Chương I. Nền tảng của xã hội tư sản   § 6. Nền kinh tế hàng hóa   Nếu ta nghiên cứu về cách mà đời sống kinh tế hoạt động dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, ta sẽ thấy rằng...

Xem bài viết

Tóm tắt tư bản

  *Giới thiệu    Đây là bản tóm tắt cho Tư bản, Tập I, được viết bởi Engels vào năm 1868. Ngay sau khi bộ Tư bản được phát hành Engels đã bắt đầu xây dựng một bản tổng kết toàn diện cho nó.    Vào...

Xem bài viết

Marx, Keynes, Hayek và cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa tư bản - Phần 3

Hayek, tín dụng và khủng hoảngKhông giống như Keynes, người coi vấn đề là ở cầu hiệu quả trong cuộc khủng hoảng, Hayek coi vấn đề nằm ở một chính sách tiền tệ lỏng lẻo trong giai đoạn trước cuộc khủng hoảng. Cụ thể, Hayek lập luận rằng chính sự can thiệp của chính phủ vào nguồn cung tiền qua mức lãi suất...

Xem bài viết

Review phim “Người đàn ông Mauritania”

“Người đàn ông Mauritania”, đã được đề cử cho giải BAFTA và Quả cầu vàng, kể về một câu chuyện có thật của Mohamedou Ould Salahi, người bị giam giữ ở Vịnh Guantanamo trong 14 năm mà không có lời buộc tội.   Bộ...

Xem bài viết

Phong trào đấu tranh chung của công nhân Do Thái và Ả rập thời kỳ trước khi Palestine chia cắt – Phần 1

Israel và Palestine   Những người Phục quốc Do Thái luôn cố gắng ngăn cản những nỗ lực nhằm thống nhất công nhân Do Thái và Ả Rập. Tuy nhiên, trong những thập kỷ trước khi thành lập nhà nước Israel, nhiều trường hợp các...

Xem bài viết